شرح صدربه معنای قدرت وجودی و تحمل ناملایمات و غلبه بر مشکلات می باشد و برای مدیریت و هدایت چنان اهمیت دارد که خدای رحمان این را منتی برای پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) بیان میکند و میفرماید: آیا سینهات را برای تو نگشودیم و بار گرانت را از پشتت بر نداشتیم؟ باری که بر پشت تو سنگینی میکرد و.. [۸]در واقع تحمل آن همه سختی و بردباری جز با شرح صدر نمیتوانست باشد و یکی از راههای پیروزی پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) صبر و استقامتی بود که به سبب شرح صدر از خود بروز داد. این یکی از مهمترین ابزار مدیریت است و پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) جلوه جامع و تام الهی در این صفت بود. پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) آنهایی را که نسبت به وی رفتاری زشت میکردند با بزرگواری تحمل میکرد و هدایتشان مینمود. پس از غزوه حنین در سال هشتم هجری، هنگامی رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) غنایم جنگ را تقسیم میکرد مردی از بنیتمیم به نام حرقوص بن زهیر یا ذوالخویصره نزد رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) آمد و گفت: ای محمد! دیدم که امروز چه کردی. رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) ف

ایشان نه تنها خود به انسان ها و دیگر آفریده های خدا مهر می ورزید، بلکه مردم را نیز به این کار تشویق می کرد و می فرمود: «خدای رحمان به مهربانان مهربانی می کند. پس با آنان که در زمین هستند، مهربان باشید تا آنان که در آسمانند، بر شما رحمت آورند.»22 نیز می فرمود: «مَنْ لایَرحُم النّاس لایرحَمُهُ اللّه ؛ هر کس نسبت به مردم رحمت ندارد، رحمت خدا شامل حالش نم ی شود.»23 در کلامی دیگر، به انسان ها تأکید می کند: محبوب ترین و نزدیک ترین شما به من در روز قیامت، خوش خلق ترین شماست؛ آنان که با مردم انس و الفت می گیرند و مردم نیز با آنان انس و الفت می گیرند.

پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) که سمت رهبری جامعه اسلامی را بر عهده داشت برای اداره کردن این جامعه گسترده به اصولی پایبند بود و طبق این اصول حرکت میکرد و بر اثر رعایت و پایبندی به این اصول به موفقیتهای بسیار گستردهای دست پیدا کرد که یاد و نامش در دلها و جانها نفوذ کرد. از مهمترین اصولی که پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به آنها بسیار پایبند بود و مراعات میکرد، میتوان به مواردی چون : عدم احتجاب ، رحمت و مهربانی ، مسئولیت دادن به افراد ، برپایی حق و عدل ، شرح صدر و .... اشاره کرد که در پست های بعدی به توضیح هر یک پرداخته شده است:

احتجاب به معنای حایل و مانع است و رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) پرهیز داشت که میان وی و مردم مانع و حایلی وجود داشته باشد و چیزی مانع ارتباط مستقیم آن حضرت و مردم باشد؛ به طوری که سخن ایشان را نشنود و دردشان را نکشد و مشکلاتشان را برای وی مطرح نکنند. پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) از سیره ملوک و سلاطین و نوع نشست و برخاست و تشریفات آنها به شدت بیزار بود و هیچ خوش نداشت به پادشاهان شبیه شود.... ( بقیه در ادامه مطلب )

سیره پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) چنان بود که کارها را بسیار خوب تقسیم میکرد و افراد مناسب را برای هر کار مییافت و پس از مشخص کردن مسوولیت کار را به آن فرد میسپرد و سپس پیگیری میکرد. از مسولان خود باز خواست میکرد که چگونه عمل کردند. این گونه نبود که به سبب اعتماد و اطمینان به کسی کار او را پیگیری نکند و از او درباره عملکردشان پرسش ننماید. به طوری که وقتی ... ( ادامه مطلب را بخوانید ! )

یکی از مهمترین و موثرترین راههای موفقیت یک مدیر، در امر رهبری مردم، رحمت و محبت است و رسولخدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در اداره امور پیش از هر چیز از رحمت و محبت بهره میگرفت، خداوند هم او را با این ویژگی در اداره امور معرفی کرده است. به بیان قرآن حضرت به سبب رحمتی از جانب خدا در مدیریت خود از محبت، مدارا و ملایمت به نیکویی بهرهمند شده است و اگر چنین نبود آن شیوه اداره مطلوب حاصل نمیشد.آن حضرت در مدیریت خود به چنان محبت و ملایمتی دست یافته بود که به سبب آن بسیاری از موانع اداره جامعه را رفع کرد. اگر پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) سخت دل و تند زبان بود هر آینه امتی فراهم نمیشد و مردم از گرد او پراکنده میشدند.

در اندیشه دینی مقصد حکومت و تصدی امور، برپایی حق و عدل در میان انسانهاست. خداوند، پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را مامور دعوت به آیین واحد الهی و برپایی حق و عدل کرده است و از آن جا که هوا و هوسهای مردم از موانع بزرگ در این مسیر است به آن حضرت فرمان میدهد که در این راه پیرو تمایلات و منافع شخصی این و آن نشود و استوار بر اجرای حق و عدل بماند. پیامبر در اداره امور ... ( به ادامه مطلب بروید )

از عمدهترین مسائل مدیریت، پایبندی به عهد و پیمان است؛ زیرا اساس روابط انسانی و مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بسته به عهد و پیمانهاست و در صورت تزلزل در آنها این روابط و مناسبات متزلزل شده، بیاعتمادی جانشین اعتماد و هرج و مرج جایگزین نظم و سستی جانشین استواری میشود. رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به تمام معنا امین بود و میزان پایبندی حضرت به قرار و پیمان موجب شگفتی است؛ از جمله اینکه پیامبر ...

محبت و گذشت و بزرگواری آن حضرت بسیاری از مشکلات حل ناشدنی را حل کرد؛ بنابراین خداوند راز موفقیت پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در تالیف قلبها را محبت و ملایمت او به توفیق الهی معرفی میکند که حضرت با تکیه بر همین عامل جامعه را دگرگون کرد که نمونه این محبت و گذشت در ماجرای فتح مکه بسیار مشهود است. سپاه اسلام، مکه را پس از بیست سال سرسختی و مقاومت بدون خونریزی فتح کرد و رحمت پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) مکه را فرا گرفت. رفتار پیامبر دلهای سختترین دشمنان خویش را به هیجان درآورد چنان از سر رحمت و محبت با اهل مکه رفتار کرد که جای هیچ کینه و سرسختی باقی نگذاشت. پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به آنها فرمود: ای اهل مکه که مرا رنجانیده و تکذیب کردهاید و از زاد و بوم خود بیرون کردهاید گمان میبرید که من با شما چه خواهم کرد؟ و چون اظهار کردند که انتظار بزرگواری و رحمت از آن دارند به آیات شریفه سوره یوسف در نحوه برخورد آن حضرت با برادران خطاکارش استشهاد کرد و رفتار خود را رفتاری سراسر رحمت و مغفرت اعلام کرد و فرمود: بروید که شما آزاد شدگانید.

یکی از مهمترین و موثرترین راههای موفقیت یک مدیر، در امر رهبری مردم، رحمت و محبت است و رسولخدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در اداره امور پیش از هر چیز از رحمت و محبت بهره میگرفت، خداوند هم او را با این ویژگی در اداره امور معرفی کرده است. به بیان قرآن حضرت به سبب رحمتی از جانب خدا در مدیریت خود از محبت، مدارا و ملایمت به نیکویی بهرهمند شده است و اگر چنین نبود آن شیوه اداره مطلوب حاصل نمیشد.آن حضرت در مدیریت خود به چنان محبت و ملایمتی دست یافته بود که به سبب آن بسیاری از موانع اداره جامعه را رفع کرد. اگر پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) سخت دل و تند زبان بود هر آینه امتی فراهم نمیشد و مردم از گرد او پراکنده میشدند.

اساس و مبنای سیره پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) بر رحمت و محبت بود و آن حضرت جامعه را با قدرت رحمت و محبت اداره میکرد و چنان با مردم از دلسوزی و محبت برخورد میکرد که کسی نمیتوانست در درستی مدیریت او تردید به دل راه دهد و همین عامل بود که دوستی وی را در دل مردم جای داد که خداوند متعال میفرماید: ما از جانب خود رسولی از جنس شما، از خودتان برای هدایت شما فرستادیم که از فرط محبت و نوع پروری، ناراحتی، پریشانی و گمراهی شما بر او سخت میآید و نمیتواند تحمل کند و برای آسایش و نجات شما بسیار حریص و نسبت به مومنان رئوف و مهربان است